Lütfen Bekleyiniz...

ESWL Nedir? ESWL Taş Kırma Tedavisi

ESWL Nedir? ESWL Taş Kırma Tedavisi
İçindekiler

    ESWL Nedir?

    Açılımı ‘’Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy’’ olan ESWL, dışarıdan şok dalgalarıyla böbrek taşı kırma anlamına gelmektedir.  Keşfi 1980’li yıllara dayanan bu cihazın, keşfedildiği ilk yıllarda ve 1990’lı yıllarda daha geniş bir yelpazede kullanım alanı bulmuş ve kapalı ameliyat dediğimiz tekniklerin gelişmesine paralel olarak, kullanım alanı günümüzde biraz daha daralmıştır. ESWL taş kırma, üriner sistemde oluşan taşların %90’ı için etkili ve uygun bir tedavi yöntemidir.

    ESWL cihazı; elektrohidrolik, elektromanyetik ve piezoelektrik olmak üzere, şok dalgalarını oluşturan enerji kaynakları açısından 3 şekil cihaza ayrılmışlardır. Bu cihazların arasında taşı kırma becerisi ve başarısı açısından hiçbir fark yoktur. Taşı görüntüleme ve odaklama açısından ise 2 türlü cihaz kullanılır; floroskopi (x-ray) ve ultrasonografik cihazlar. Böbrek taşını kırma amacıyla en yaygın kullanılan cihaz floroskopik cihazlardır. Fakat röntgende görülemeyen (radyolusent) taşları görüntülemek için ultrasonografik cihazların kullanılması daha uygundur.

    ESWL Taş Kırma

    Bugünlerde böbrek taşlarından kurtulmak için hâlihazırda birtakım teknikler mevcuttur. ESWL ise bu yöntemler arasında en etkili yöntemlerden birisi olarak öne çıkmaktadır. ESWL ile böbrek taşı kırma uygulaması böbrek taşından şikâyetçi hastalara konforlu ve etkili bir tedavi imkânı sunmaktadır. Bu yöntemin amacı, herhangi bir cerrahi müdahaleye ihtiyaç duymaksızın hasta kişiyi tedavi etmektir.

    Bu tedavide böbrekteki taşlar kum haline getirilmekte ve hastanın farkında bile olmadan taşı dökmesi sağlanmaktadır. Tedavi esnasında taş online olarak doktorlar tarafından izlenir ve hareketleri sürekli olarak kontrol altında tutulur. ESWL ünitesinde farklı sertliklere sahip üriner sistem taşlarını kırmak mümkündür. Enerji pulsları, elektromanyetik şok kaynağından çıkarak, parabolik reflektör aracılığı ile odaklanır ve taşa yansıtılarak taşın üzerindeki küçük bir noktada mini şok dalgaları oluşturması sağlanır. Bu şok dalgaları sayesinde taş parçalanır ve hasta ortaya çıkan taş ve kum parçalarını idrar yolu aracılığı ile vücuttan dışarı atar.

    ESWL Taş Kırma Zararları Nelerdir?

    ESWL sonrasında hastanın idrarında hafif bir kanama olağandır ve birkaç gün içerisinde çabucak düzelir. Ciddi böbrek kanamaları ise çok nadirdir ve özellikle kanama bozukluğu olan hastalarda görülmektedir. Fakat buna rağmen ESWL tedavisinin uzun dönemde böbrekte bıraktığı hasar çok azdır ya da hiç yoktur denilebilir. Yaklaşık olarak 20 yıllık bir geçmişe sahip olan bu tedavi yöntemi uzun dönem boyunca takip verileri elde edilmiş ve böylece güvenilirliği ispatlanmıştır.

    Böbrek Taşı Nedir? Neden Oluşur?

    Böbrek taşı idrarda bulunan bazı koruyucu maddelerin vücut tarafından eksik veya az miktarda üretildiği durumlarda böbrek kanalları içerisinde oluşan sert ve mineral içerikli kitlelerdir.

    Bu taşların oluşum mekanizması ve hangi nedenlerden dolayı oluştuğu tam olarak bilinmemekle beraber doğuştan idrar yolları anomalileri, bazı sistemik hastalıkların (gut, sistinüri vb.) ve ailevi yatkınlığın neden olduğu tahmin edilmektedir. Özellikle bireylerin su tüketiminin az olması böbrek taşı vakalarının artmasında ana sebep olmaktadır. Aynı zamanda sıcak, tropikal iklime sahip ve yüksek rakımlı ülkelerde böbrek taşı oluşumuna daha sık rastlanmaktadır.

    Böbrek Taşı Belirtileri Nelerdir?

    Böbrek taşları erkeklerde kadınlara oranla 2 ile 3 kat daha sık görülür ve en belirgin özellikleri vücutta şiddetli ağrılara, idrar renginde ve kokusunda değişikliklere sebebiyet vermeleridir. Bunlara ek olarak belirtiler bünyeden bünyeye ve kişiden kişiye farklılık gösterebilmektedir. En sık belirtiler ise mide bulantısı, kusma, sürekli idrara çıkma hissi, normalden fazla idrara çıkma gibi durumlardır.

    ESWL Uygulanması Gereken Durumlar Nelerdir?

    ESWL uygulanması gereken durumları şu şekilde sıralayabiliriz:

    • Böbrekte bulunan 2 cm ve altındaki taşlar,
    • Açık cerrahi veya perkütan sonrasındaki rezidü böbrek taşları,
    • Üreter orta kısım ve üst uç taşları.


      • ESWL Uygulanan Alanlar:

    • Böbrek, Peyronie Hastalığı (Penis Eğriliği), Üreter ve Mesane Taşları.

    ESWL Uygulanamayan Durumlar:

    ESWL Tedavisi hamile ya da gebe hastalarda, kanama problemi olan hastalarda, üriner sistem içerisinde taştan daha da aşağı sistemlerinde tıkanıklığa sahip olan hastalarda ve böbreğe yakın anevrizması olan ya da kalp piline sahip olan hastalarda kullanılmamalıdır. Fakat bu hastalarda, üreterorenoskopi ve açık taş operasyonları ESWL’ye alternatif olarak kullanılabilmektedir.

    ESWL Taş Kırma İşlemi Nasıl Yapılır?

    Taş Kırma (Lithotripsy) işlemi böbrek taşlarının tedavisinde son 20 yıldır en sık kullanılan yöntemlerden bir tanesidir. Ünitelerde uygulama süresi taş kırma öncesi hazırlığı hariç yarım saat civarıdır.

    Taş kırma işleminde hastanın rahat olması adına düşük dozda ağrı kesici verilebilir. ESWL’nin ilk aşamasında; hastanın taşı ultrasonografi ya da skopi ile doktor tarafından görüntülenir ve ardından taşı kırmanın başlayacağı noktaya odaklama yapılır. Bu işlemin ardından böbrek taşının olduğu bölgeye ultrason jeli sürülür. Taş kırma başlığı ile hastanın vücudu arasında hava kalmaması, ses dalgalarının etkisinin azalmaması açısından önem arz eder. Taşın kırılmasına, hastanın da duyacağı küçük bir “çıt” sesi ile başlanmaktadır. Bu sesi sürekli olarak kısa aralıklarla duyulur ve hasta vücudundaki titreşimi hafiften de olsa hisseder.

    Tedavi işlemi esnasında doktor tarafından böbrek taşının odak noktası sık sık kontrol edilir ve enerji seviyesi hastayı rahatsız etmeyecek kontrollü olacak şekilde yavaşça artırılır. Taş kırma esnasında enerjinin seviyesi ve miktarı, taşın çeşidine, hastanın konforuna ve taşın vücutta bulunduğu yere göre ayarlanır.

    Bu işlemde amaç böbrek taşının bütünüyle ufalanmasını sağlamaktır. Böylece taş idrar yolu ile dışarı atılabilir. Fakat bazı taşlar kolayca ufalanmazlar. Bu tür taşlar ise taş kırma işlemiyle yumuşatılır, yıpratılır ve belli bir zaman içinde çözülmeleri beklenir. Bu süreçte hasta bol bol su tüketerek taşın vücuttan kolayca atılması için böbreklerin çalışmasını sağlamalıdır.

    Böbrek Taşı Kırma Tedavisi ESWL

    Tedavi sürecinde, ilk olarak hastanın genel değerlendirmesi yapılmaktadır. Daha sonra eğer hastanın aktif bir enfeksiyonu ve uygulamaya engel olan bir durum yoksa ESWL işlemine başlanabilir. ESWL genellikle anestezi ya da sedasyon gerektirmeyen bir yöntemdir, fakat bebek ve çocuk hastalarda sedasyon yapılmaktadır. Ayrıca ağrı eşiği düşük olan hastalara da anestezi yapılabilir. Fakat her hastaya ağrı kesici vermeye gerek duyulmamaktadır.  Çoğunlukla herhangi bir ön hazırlık gerektirmez, warfarin, aspirin ve klopidogrel gibi kan sulandırıcı ilaçlar tedavi işleminden 5 ile 7 gün öncesinde kesilmelidir. Eğer ESWL genel anestezi ya da sedasyon altında uygulanacaksa, tedaviden 6 saat önce su da dâhil olmak üzere yeme ve içme kesilmelidir. Tedavi esnasında genellikle sancı ya da ağrı hissedilmez. Fakat tedavi esnasında ağrısı olan hastaya işleme ara verip ağrı kesici yapılabilir. İşlem ortalama atış hızına göre 30 ile 45 dakika sürmektedir. Hasta işlemden sonra günlük hayatına geri dönebilmektedir. 3 ile 7 gün sonra hasta tekrardan kontrole çağrılır ve taşın durumu tekrardan kontrol edilir. Eğer taş kırılmadıysa ESWL bir seans daha uygulanır. Fakat 3-4 seansa rağmen böbrek taşında herhangi bir değişiklik yoksa işleme son verilerek alternatif böbrek taşı tedavisi yöntemlerine geçilir.


    İlgili İçerikler
    Canlı Destek
    -
    Canlı Destek